ENDÜSTRİYEL AKTARIM ELEMANLARI | CNC, Otomasyon ve Mekanik Sistemler
Sensörler, fiziksel bir değişimi (yakınlık, sıcaklık, basınç vb.) elektrik sinyaline dönüştüren cihazlardır. Bu sinyallerin kontrol sistemine nasıl iletildiği ise, sensörün NO veya NC tipinde olmasına göre değişir. Bu iki temel kontak tipi, özellikle **Sensör ve Siviç Çeşitleri** arasında yaygın olarak bulunur ve PLC'ler, röleler veya doğrudan **CNC Kontrol Kartları** ile haberleşmede kritik rol oynar.
NO bir sensör, normal (tetiklenmemiş) durumdayken kontakları açık olan bir sensördür. Bu, sensör herhangi bir nesne algılamadığında veya belirlenen fiziksel koşul sağlanmadığında, elektrik akımının devreden geçişine izin vermediği anlamına gelir. Sensör bir nesne algıladığında veya tetiklendiğinde (örneğin, bir limit anahtarı basıldığında), kontakları kapanır ve elektrik akımının geçişine izin vererek kontrol sistemine bir sinyal gönderir. MERMAK CNC sistemlerinde, bu tip sensörler genellikle bir olayın gerçekleştiğini (örneğin, bir iş parçasının konumda olduğunu) bildirmek için kullanılır.
NC bir sensör ise, normal (tetiklenmemiş) durumdayken kontakları kapalı olan bir sensördür. Bu durumdayken, sensör elektrik akımının devreden geçişine sürekli olarak izin verir. Sensör bir nesne algıladığında veya tetiklendiğinde, kontakları açılır ve elektrik akımının geçişini keserek kontrol sistemine bir sinyal gönderir. NC sensörler, genellikle güvenlik uygulamalarında veya bir sistemin sürekli çalışır durumda olduğunu doğrulamak için tercih edilir. Örneğin, bir güvenlik kapısının kapalı olduğunu sürekli bildiren bir NC sensör, kapı açıldığında sinyali keserek acil durdurma mekanizmasını devreye sokabilir.
MERMAK CNC makinelerinde, NO ve NC sensörlerin doğru seçimi ve entegrasyonu, makinenin performansı, güvenliği ve otomasyon seviyesi üzerinde doğrudan etkilidir. Her iki kontak tipi de farklı senaryolar için optimize edilmiştir.
**CNC Router ve Mini CNC** makinelerinde, eksenlerin başlangıç (home) pozisyonlarını belirlemek veya limitleri aşmasını engellemek için sensörler kullanılır. Limit anahtarları veya endüktif sensörler, eksenlerin hareket alanını tanımlar. Örneğin, bir eksenin maksimum hareket limitine ulaştığını algılamak için NC bir sensör kullanılabilir. Bu sensör, normalde kapalıyken, eksen limite ulaştığında açılarak makineye durma sinyali verir. Bu, makinenin mekanik hasar görmesini engeller.
Hassas konumlandırma gerektiren uygulamalarda, **Servo Motor ve Sürücüler** ile birlikte kullanılan sensörler vazgeçilmezdir. Özellikle, iş parçasının veya takımın doğru konumda olduğunu teyit etmek için NO sensörler tercih edilebilir. Örneğin, bir parçanın işleme tablasına doğru bir şekilde yerleştirildiğini algılayan bir NO sensör, sinyal verdiğinde işleme sürecini başlatabilir. Bu, üretim hatalarını minimize eder ve işlem verimliliğini artırır.
Otomatik takım değiştiricilere sahip CNC makinelerinde, takımın magazinde veya **Spindle Motor** üzerinde doğru bir şekilde konumlandığını algılamak için sensörler kullanılır. Takım değişim döngüsünün her aşamasında NO veya NC sensörler, takımın yerine oturduğunu, kilitlendiğini veya serbest bırakıldığını teyit eder. Bu, takım düşmelerini veya yanlış takımla işlem yapılmasını önler.
Yüksek hassasiyetli hareket sistemlerinde, örneğin **Vidalı Mil** ve **Lineer Ray ve Arabalar** kullanılan CNC makinelerinde, sensörler milin veya arabanın belirli bir pozisyona ulaştığını algılamak için kullanılır. Bu sensörler, mikron düzeyinde hassasiyet gerektiren uygulamalarda referans noktalarının belirlenmesine yardımcı olur.
Doğru sensör tipini seçmek, CNC otomasyon sisteminizin güvenilirliği için hayati öneme sahiptir. MERMAK CNC olarak, sensör seçiminde aşağıdaki faktörleri göz önünde bulundurmanızı öneririz:
Sensörler, CNC makinelerinin sürekli ve hatasız çalışması için kritik bileşenlerdir. Sensör arızaları, üretim duruşlarına, kalite sorunlarına ve hatta makine hasarına yol açabilir. MERMAK CNC olarak, sensörlerin düzenli bakımını ve periyodik kontrollerini önemsiyoruz. Sensörlerin kirlenmesi, mekanik hasar görmesi veya yanlış ayarlanması yaygın arıza nedenleridir. Bir sensörün NO veya NC kontak mantığını bilmek, arıza tespiti sırasında hangi sinyali bekleyeceğinizi anlamanıza yardımcı olur ve sorun giderme sürecini hızlandırır.
MERMAK CNC olarak, endüstriyel otomasyon ve CNC makineleri konusunda derin teknik bilgi birikimimizle, doğru sensör çözümlerini bulmanız ve sistemlerinizi en verimli şekilde kullanmanız için yanınızdayız. NO ve NC sensörlerin çalışma prensiplerini anlamak, makinelerinizin ömrünü uzatacak ve üretim süreçlerinizin kesintisiz devamlılığını sağlayacaktır. İhtiyaçlarınıza özel çözümler ve detaylı bilgi için bize danışmaktan çekinmeyin.
"NO" (Normally Open), "Normalde Açık" anlamına gelir. Teknik olarak, sensör algılama yapmadığı (pasif) durumdayken çıkış kontakları açıktır, yani akım geçişine izin vermez. Sensör bir algılama yaptığında (aktif duruma geçtiğinde) bu kontaklar kapanır ve akım akışına izin verir.
"NC" (Normally Closed), "Normalde Kapalı" anlamına gelir. Bu durumda, sensör algılama yapmadığı (pasif) durumdayken çıkış kontakları kapalıdır, yani sürekli olarak akım geçişine izin verir. Sensör bir algılama yaptığında (aktif duruma geçtiğinde) bu kontaklar açılır ve akım akışını keser.
Temel fark, sensörün algılama yapmadığı "normal" durumdaki elektriksel durumudur. NO sensörde bu durumda açık devre (yüksek empedans) varken, NC sensörde kapalı devre (düşük empedans) mevcuttur. Algılama durumunda bu durumlar tersine döner; NO kapanır, NC açılır.
Her iki çıkış tipi de farklı uygulama ve güvenlik gereksinimlerini karşılar. Özellikle güvenlik (fail-safe) senaryolarında kritik öneme sahiptirler. Örneğin, bir hattın durması gerektiğinde sensör kablosu kopsa bile sistemin güvenli moda geçmesini sağlamak için NC çıkışlar tercih edilebilir. Ayrıca, belirli bir durumun varlığını veya yokluğunu algılamak için farklı mantık gereksinimleri olabilir.
Güvenlik uygulamalarında, özellikle bir arıza durumunda (örneğin kablo kopması, güç kaybı) sistemin güvenli bir duruma geçmesi esastır. NC çıkışlar bu bağlamda daha güvenlidir çünkü kablo kopması gibi bir arıza, sensörün algılama yapıyormuş gibi değil, algılama yapmıyormuş gibi (yani tehlikeli durumdan çıkmış gibi) algılanmasına neden olur. Bu durum, arızayı otomatik olarak tespit etmeyi ve sistemi güvenli bir şekilde durdurmayı kolaylaştırır.
Genellikle sensörün teknik veri sayfasında (datasheet) veya gövdesinde (etiket üzerinde) "NO", "NC", "SPDT" (hem NO hem NC çıkışı olanlar için), "NPN NO", "PNP NC" gibi ifadelerle belirtilir. Ayrıca, bir multimetre ile sensörün güç bağlantısı yapılıp pasif durumdayken çıkış pinleri arasındaki süreklilik (continuity) ölçülerek de tespit edilebilir.
Katı hal sensörlerde NO ve NC, mekanik kontaklar yerine transistör tabanlı elektronik anahtarlama ile ifade edilir. NO çıkışlı bir PNP sensör, algılama yapmadığında çıkışı açıktır ve algılama yaptığında +VDC verir. NC çıkışlı bir NPN sensör ise algılama yapmadığında çıkışı kapalıdır (GND'ye bağlıdır) ve algılama yaptığında açılır (GND bağlantısını keser). Prensip aynıdır, sadece anahtarlama mekanizması farklıdır.
NO Kullanım Alanı: Bir nesnenin varlığını algılayıp bir sayacı tetiklemek, bir kapı açıldığında ışığı yakmak, bir butona basıldığında makineyi başlatmak.
NC Kullanım Alanı: Bir acil durdurma butonu, bir güvenlik bariyerinin kapalı olduğunu kontrol etmek, bir tanktaki minimum sıvı seviyesini izlemek (seviye altına düştüğünde alarm vermek), kablo kopmalarını izlemek için güvenlik kapılarında.
Bağlantı yaparken PLC giriş kartının veya röle bobininin çalışma voltajı ve akım gereksinimleri dikkate alınmalıdır. NO çıkışlar genellikle bir yükü enerjilendirmek için kullanılırken, NC çıkışlar genellikle bir yükün enerjisini kesmek veya bir durumun "normalde var" olduğunu belirtmek için kullanılır. Ayrıca, PNP/NPN tipine göre PLC girişlerinin "sink" (akım çeken) veya "source" (akım veren) yapısına uygun bağlantı yapılmalıdır.
Evet, özellikle mekanik limit anahtarları veya bazı gelişmiş endüktif/optik sensörlerde (SPDT - Single-Pole Double-Throw konfigürasyonunda) hem NO hem de NC kontakları aynı anda bulunabilir. Bu, tek bir sensörle farklı kontrol mantıklarını uygulamaya olanak tanır ve yedeklilik veya daha karmaşık güvenlik senaryoları için esneklik sağlar. Örneğin, bir nesne algılandığında bir olayı başlatırken (NO), aynı zamanda başka bir olayı durdurmak (NC) için kullanılabilir.
TR − TL
